TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik'te Göz Hastalıkları: Adaylar ve Görevdeki Personel İçin Kapsamlı Değerlendirme Rehberi
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde görev yapmak isteyen adayların sağlık değerlendirmesi, Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'ne ekli EK-C Hastalıklar Listesi çerçevesinde yürütülmektedir. Göz hastalıkları bu listede 1 ila 9. maddeler arasında düzenlenmiştir. Değerlendirme yalnızca görme keskinliğini değil; göz kapağı yapısını, gözyaşı kanallarını, lens ve retina sağlığını, renk algısını ve göz hareketlerini bir bütün olarak kapsamaktadır.
Kendi durumunuzu madde, dilim ve statü bazında değerlendirmek için TSK Sağlık Yeteneği Sorgulama Aracımız'ı kullanabilirsiniz.
Değerlendirme Sistemi: Adaylar İçin EK-D, Görevdeki Personel İçin EK-Ç
Personel adayları (uzman erbaş, sözleşmeli er, subay adayı, astsubay adayı, öğrenci adayı) EK-D — Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi'ne göre değerlendirilmektedir. Görevde olan personel ise sözleşme yenileme ve rutin muayenelerde EK-Ç — Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgesi'ne göre değerlendirilmektedir. Bu iki çizelge birbirinden farklıdır ve birbirine karıştırılmamalıdır.
EK-D Çizelgesinin Doğru Okunması
EK-D, adayları üç sütunda değerlendirmektedir: Uzman Erbaş ve Sözleşmeli Erbaş/Er Adayları, (1) Numaralı Subay ve Astsubay Adayları, (2) Numaralı Subay ve Astsubay Adayları. Çizelgeyi okurken şu kurallar geçerlidir:
(A) dilimi fıkrası karşısında (–) işareti varsa → o statü için engeldir. (A) dilimi fıkrası karşısında (+) işareti varsa → o statü için engel değildir. (A) dilimi fıkrası EK-D'de hiç yer almıyorsa → EK-D'nin açıklama hükmü gereğince engel değildir. (B) ve (D) dilimleri zaten engel oluşturduğundan çizelgede ayrıca yer almaz.
Kritik nokta: Göz hastalıklarında (Madde 2–6, 8–9) (A) dilimindeki fıkraların büyük çoğunluğu EK-D'de (–) işareti taşımaktadır. Bu nedenle "hastalığım (A) diliminde, sorun yok" şeklinde çıkarım yapmak büyük bir hata olur. Uygulamada elenenlerin önemli bir kısmı (A) dilimindeki bir fıkra nedeniyle (–) işareti aldığı için elenmektedir.
| EK-D'de Gördüğünüz | Ne Anlama Gelir? |
|---|---|
| (A) dilimi fıkrası karşısında (–) | ❌ O statü için engeldir |
| (A) dilimi fıkrası karşısında (+) | ✅ O statü için engel değildir |
| (A) dilimi fıkrası EK-D'de hiç yer almıyorsa | ✅ Engel değildir (EK-D açıklama hükmü) |
| (B) veya (D) dilimi | ❌ Her durumda engeldir, çizelgede yer almaz |
Madde 1 — Görme Keskinliği (Referans Madde)
EK-C'nin 1. maddesi tüm göz maddelerinin başvurduğu referans maddesidir. "Bu Listenin 1. maddesi (A) dilimi kadar" ifadesi diğer maddelerde sıklıkla kullanılır. EK-D çizelgesinde Madde 1/A/1, tüm statü sütunlarında "Referans maddesidir, işlem için kullanılamaz" notu ile gösterilmiştir. Bu madde üzerinden doğrudan işlem yapılmaz; diğer maddeler bu maddeye atıf yaparak işlem görür.
(A) dilimi — 1. fıkra: Camlarla düzeltildikten sonra her iki gözün görme dereceleri toplamının 10/10 ila 20/10 arasında olması; her bir gözün görme derecesinin ise 0,2'nin altına düşmemesi. (B) dilimi — 1. fıkra: Tashihli görme toplamının 10/10'un altında, 4/10'un üzerinde kalması. (B) dilimi — 2. fıkra: Bir gözde görme 0,4 ile tam arasındayken diğer gözde 0,1 veya altında olması. (D) dilimi — 1. fıkra: Tashihli görme toplamının 4/10 ve altında olması. (D) dilimi — 2. fıkra: Bir gözde görme ne olursa olsun diğer gözde ışık hissi dahi bulunmayan görme yokluğu.
Madde 2 — Göz Kapağı ve Konjonktiva Hastalıkları
Kronik konjonktivit, blefarit, pitozis, lagoftalmi, semblefaron, ektropion, entropion ve tik bozuklukları bu madde kapsamındadır.
(A) dilimi — 1. fıkra: Görmeyi bozmayan kronik konjonktivit ve blefaritler. 2. fıkra: Santral görmeyi bozmayan pitozisler. 3. fıkra: Hafif semblefaron. 4. fıkra: Hafif kapak şekil bozuklukları, lagoftalmi, kirpik yokluğu, tik.
EK-D: A/1 fıkrası çizelgede yer almamaktadır → engel değildir. A/2, A/3 ve A/4 fıkraları her üç statü sütununda da (–) olarak işaretlenmiştir → bu üç fıkra tüm adaylar için engeldir. 2024 düzenlemesiyle (C.K. 9015/25) Madde 4 kapsamındaki gözyaşı yolu hastalıkları bulunduran adaylar Özel Kuvvetler Tim Kadrolarına seçilememektedir.
| Madde 2 — Fıkra | EK-D İşareti | Uzman Erbaş / Söz. Er | (1) Subay / Ast. | (2) Subay / Ast. |
|---|---|---|---|---|
| A/1 — Görmeyi bozmayan konjonktivit / blefarit | Çizelgede yok | ✅ Engel değil | ✅ Engel değil | ✅ Engel değil |
| A/2 — Santral görmeyi bozmayan pitozis | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| A/3 — Hafif semblefaron | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| A/4 — Hafif kapak şekil boz., lagoftalmi, kirpik yok., tik | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| B/1,2,3,4 — Görme (B) kadar olan kapak hastalıkları | — | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| D/1 — Korneayı örten semblefaron, görme B'den az | — | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel |
Madde 3 — Kornea, Konjonktiva ve Kapaklarda Yara İzi ile Trahom Sekelleri
Trahom sekelleri ile kornea ve konjonktivadaki sikatrisler bu madde kapsamındadır. (A) dilimi — 1. fıkra: Kornea, konjonktiva ve kapaklarda yara izi ya da trahom sekeli mevcut olup görme 1. maddenin (A) dilimi kadar. EK-D: A/1 fıkrası her üç statü sütununda da (–) olarak işaretlenmiştir → görme (A) düzeyinde korunsa dahi engel oluşturmaktadır.
| Madde 3 — Fıkra | EK-D İşareti | Uzman Erbaş / Söz. Er | (1) Subay / Ast. | (2) Subay / Ast. |
|---|---|---|---|---|
| A/1 — Kornea/konjonktiva yara izi veya trahom sekeli, görme A | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| B/1 — Aynı tablolar, görme B | — | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| D/1 — Aynı tablolar, görme B'den az | — | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel |
Madde 4 — Gözyaşı Yolları ve Kese Hastalıkları
Epifora (sürekli göz yaşarması), dakryosistit, dakryostenoz ve DSR ameliyatı sonrası durumlar bu madde kapsamındadır. (A) dilimi — 1. fıkra: Bir veya iki gözde gözyaşı yolları ve kesesinin deformite ya da fonksiyon bozukluğuna bağlı yaşarma. EK-D: A/1 fıkrası her üç statü sütununda da (–) olarak işaretlenmiştir → engel oluşturmaktadır. (B) dilimi — 1. fıkra: Her iki gözde DSR ameliyatından yarar görmemiş yaşarma veya her iki gözyaşı kesesinin ameliyatla alınmış olması. (D) dilimi: Bu maddede (D) dilimine uyan hastalık bulunmamaktadır.
| Madde 4 — Fıkra | EK-D İşareti | Uzman Erbaş / Söz. Er | (1) Subay / Ast. | (2) Subay / Ast. | Özel Kuv. Tim |
|---|---|---|---|---|---|
| A/1 — Gözyaşı yolu/kese def. veya fonk. boz. bağlı yaşarma | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Seçilemez |
| B/1 — Her iki gözde DSR'dan yarar görmemiş yaşarma | — | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| B/1 — Her iki gözyaşı kesesi ameliyatla alınmış | — | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
Madde 5 — Şaşılık, Nistagmus ve Göz Hareketi Bozuklukları
Strabismus (şaşılık), nistagmus ve oküler kas paralizisi bu madde kapsamındadır. (A) dilimi — 1. fıkra: Görme (A) dilimi kadar olan şaşılıklar. 2. fıkra: Bir gözde tek kasın paralizisi. 3. fıkra: Görme (A) kadar olan nistagmuslar. EK-D: A/1, A/2 ve A/3 fıkralarının tamamı her üç statü sütununda da (–) olarak işaretlenmiştir. Görme (A) düzeyinde korunsa, çift görme bulunmasa, tablo hafif görünse dahi bu üç fıkra tüm adaylar için engeldir. Ayrıca 2024 düzenlemesiyle (C.K. 9015/26) Özel Kuvvetler Tim Kadrolarına seçimde ek kısıt getirilmiştir.
| Madde 5 — Fıkra | EK-D İşareti | Uzman Erbaş / Söz. Er | (1) Subay / Ast. | (2) Subay / Ast. | Özel Kuv. Tim |
|---|---|---|---|---|---|
| A/1 — Görme A kadar olan şaşılıklar | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Seçilemez |
| A/2 — Bir gözde tek kasın paralizisi | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Seçilemez |
| A/3 — Görme A kadar olan nistagmuslar | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Seçilemez |
| B/1 — Fovea dışı fiksasyonlu şaşılık, görme B | — | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| B/2 — Her iki gözde birer veya tek gözde birden fazla kas paralizisi | — | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| B/3 — Nistagmus, görme B | — | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| D/1 — Her iki gözde birden fazla kas paralizisi | — | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel |
| D/2 — Nistagmus, görme B'den az | — | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel |
Madde 6 — Kornea, Lens ve Vitreusun Kesafetleri; Göz İçi Ameliyatlar ve Keratorefraktif Cerrahi
Psödofaki (yapay göz içi lens), afaki (lens yokluğu), vitrektomi, penetran veya lamellar keratoplasti ve keratorefraktif ameliyatlar (LASIK, PRK, SMILE) bu madde kapsamındadır.
(A) dilimi fıkraları: F.1 — Görme (A) kadar olan kornea/lens/vitreus kesafeti sekelleri. F.2 — Görme (A) kadar olan bir veya iki gözde psödofaki. F.3 — Görme (A) kadar olan bir gözde vitrektomi. F.4 — Danıştay İkinci Dairesi'nin 30.09.2025 tarih ve E.:2023/3381, K.:2025/4032 sayılı kararıyla iptal edilmiştir (keratorefraktif ameliyatı mutlak engel sayan ibare). EK-D: A/1, A/2 ve A/3 fıkraları her üç statü sütununda da (–) olarak işaretlenmiştir → görme (A) düzeyinde korunsa dahi tüm adaylar için engeldir. Keratorefraktif ameliyat geçirmiş adaylar için F.4 iptaliyle birlikte görme (B) dilimini karşılayıp karşılamadığına bakılacaktır; (B) dilimi ise her durumda engeldir.
| Madde 6 — Fıkra | EK-D İşareti | Uzman Erbaş / Söz. Er | (1) Subay / Ast. | (2) Subay / Ast. |
|---|---|---|---|---|
| A/1 — Kornea/lens/vitreus kesafeti sekeli, görme A | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| A/2 — Psödofaki, görme A | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| A/3 — Bir gözde vitrektomi, görme A | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| A/4 — Keratorefraktif ameliyat (LASIK/PRK/SMILE), görme A | İptal edildi | Danıştay kararıyla bu hüküm artık yürürlükte değil | ||
| B/1–6 — Görme B kadar olan tüm bu tablolar + keratoplasti | — | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| D — Her iki gözde lens yokluğu dahil ağır tablolar | — | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel |
Madde 7 — Miyopi, Hipermetropi ve Astigmatizma (Kırılma Kusurları)
Miyopi, hipermetropi, astigmatizma ve anizometropi bu madde kapsamındadır. EK-D'de Madde 7, diğer göz maddelerinden farklı bir yapıya sahiptir. Uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş/er adayları için Yönetmeliğin 23. maddesi, (1) numaralı subay/astsubay adayları için 71. maddesi hükümleri uygulanacağı belirtilmiştir. Yalnızca (2) numaralı subay/astsubay adayları için doğrudan (+) işareti mevcuttur.
| Madde 7 — Kriter ve Değer Aralığı | Dilim | Uzman Erbaş / Söz. Er | (1) Subay / Ast. | (2) Subay / Ast. |
|---|---|---|---|---|
| A/1,2,3,4 — Miyopi/Hipermetropi/Astig. (A) dilimi sınırları dahilinde | A | 23. madde hükümleri | 71. madde hükümleri | ✅ (+) Engel değil |
| B/1–4 — 7D ile 11D arası (7 dahil, 11 hariç) veya toplam 14–23D | B | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| D/1–4 — 11D ve üzeri (11 dahil) veya toplam 23D ve üzeri | D | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel |
Not: Sferik Eşdeğer = Sferik Kusur + (Silenderik Kusur ÷ 2). Mixt astigmatizmada iki eksen arasındaki fark esas alınır. (A) dilimi sınırları: Her iki gözde ayrı ayrı 7D altı, sferik eşdeğer farkı miyopide 6D (dahil), hipermetropide 4D (dahil) veya altı, toplam refraksiyon 14D altı.
Madde 8 — Renk Körlüğü (Diskromatopsi) ve Albinizm
Diskromatopsi (kısmi renk körlüğü), akromatopsi (tam renk körlüğü) ve albinizm bu madde kapsamındadır. (A) dilimi — 1. fıkra: Görme tam veya (A) dilimi kadar olan diskromatopsi ve hafif albinizm. EK-D: A/1 fıkrası her üç statü sütununda da (–) olarak işaretlenmiştir → görme tam olsa dahi diskromatopsi veya hafif albinizm tanısı olan tüm adaylar için engeldir. Öğrenci adayları için Yönetmeliğin 35. maddesi gereğince diskromatopsi, EK-D'den bağımsız olarak ayrıca mutlak engeldir. (D) dilimi — 3. fıkra: Akromatopsi (tam renk körlüğü) görme düzeyinden bağımsız olarak kesin engeldir.
| Madde 8 — Fıkra | EK-D İşareti | Uzman Erbaş / Söz. Er | (1) Subay / Ast. | (2) Subay / Ast. |
|---|---|---|---|---|
| A/1 — Diskromatopsi veya hafif albinizm, görme tam veya A | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| B/1 — Albinizm, görme B | — | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| B/2 — Diskromatopsi, görme B | — | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| D/1 — İleri albinizm, görme B'den az | — | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel |
| D/2 — Diskromatopsi, görme B'den az | — | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel |
| D/3 — Akromatopsi (tam renk körlüğü), görme ne olursa olsun | — | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel |
Madde 9 — Koroidea, Retina ve Görme Siniri Hastalıkları
Glokom, retina dekolmanı, retinit pigmentoza, koroidit, optik nörit, maküler dejenerasyon, retina kanaması, ekzoftalmi ve orbita tümörleri bu madde kapsamındadır.
(A) dilimi fıkraları (F.1–F.7): F.1 — Görme (A) kadar olan koroidea, retina ve görme siniri sekelleri. F.2 — Görme (A) kadar olup görme alanı bir gözde 2/3'ten az veya her iki gözde 1/2'den az kayıp. F.3 — Reaksiyon göstermeyen orbita yabancı cisimleri. F.4 — Tedavi sonrası görme (A) kadar olan tümörler ve ekzoftalmiler. F.5 — Tek gözde retina dekolmanı, ameliyat sonrası görme ≥ 0,2. F.6 — Patolojik değişiklik göstermeyen retina kanaması, görme (A) kadar. F.7 — Fonksiyon bozukluğu yapmamış glokom veya tek gözde geçirilmiş glokom ameliyatı, görme (A) kadar. EK-D: Bu yedi fıkranın tamamı her üç statü sütununda da (–) olarak işaretlenmiştir → görme (A) düzeyinde korunsa, glokom ilaçla kontrol altında olsa, retina kanaması geçirilmiş olsa dahi tüm adaylar için engeldir.
| Madde 9 — Fıkra | EK-D İşareti | Uzman Erbaş / Söz. Er | (1) Subay / Ast. | (2) Subay / Ast. |
|---|---|---|---|---|
| A/1 — Koroidea/retina/görme siniri sekeli veya konjenital anomali, görme A | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| A/2 — Görme A, görme alanı kaybı bir gözde <2/3 veya her iki gözde <1/2 | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| A/3 — Reaksiyon göstermeyen orbita yabancı cismi | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| A/4 — Tümör/ekzoftalmi, tedavi sonrası görme A | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| A/5 — Tek gözde retina dekolmanı, ameliyat sonrası görme ≥ 0,2 | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| A/6 — Patolojik değişiklik göstermeyen retina kanaması, görme A | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| A/7 — Fonksiyon bozukluğu yapmamış glokom veya tek gözde glokom ameliyatı, görme A | (–)(–)(–) | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| B/1–7 — Görme B dilimine inmiş veya ağır görme alanı kayıplı tablolar | — | ❌ Engel | ❌ Engel | ❌ Engel |
| D/1–8 — Fitizis bulbi, göz alınmış, retinit pigmentoza vb. ağır tablolar | — | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel | ❌ Kesin engel |
Hastalığınızın EK-D veya EK-Ç kapsamında madde, dilim, fıkra ve statü bazında nasıl değerlendirileceğini TSK Sağlık Yeteneği Sorgulama Aracımız'dan sorgulayabilirsiniz.
Olumsuz Göz Sağlığı Raporuyla Karşılaşıldığında Ne Yapılmalı?
Sağlık kurulundan göz hastalığı nedeniyle olumsuz karar çıkması sürecin sona erdiği anlamına gelmez. EK-D çizelgesinin yanlış uygulanması, yetkisiz kurumda muayene yapılması, madde-dilim-fıkra kodlamasının hatalı yapılması gibi usul hataları itiraz ve dava konusu yapılabilmektedir. Özellikle Madde 7 kapsamındaki refraksiyon ölçümleri farklı cihazlar ve koşullarla yapıldığında birbirinden ayrışabildiğinden sınır değerlerdeki tablolarda itiraz anlamlı olabilmektedir.
İtiraz süreci: Temin sürecindeki adaylar için rapora itiraz süresi tebliğden itibaren yalnızca üç iş günüdür. Bu süre geçirildiğinde itiraz hakkı yitirilir ve rapor kesinleşir.
İptal davası: Rapora dayanan idari işlem tebliğden itibaren altmış gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilmektedir. Mahkeme bağımsız bir sağlık kuruluşuna yeniden muayene için sevk yapabilir.
Sık Sorulan Sorular
Kendi durumunuzu TSK Sağlık Yeteneği Sorgulama Aracımız üzerinden kontrol etmenizi öneririz.
1. Gözlük takıyorum. Uzman erbaş adayı olabilir miyim?
EK-D'de Madde 7 (A) dilimi fıkraları karşısında Yönetmeliğin 23. maddesi hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Bu madde kapsamında ek kısıtlar uygulanmaktadır. Kırılma kusuru değeriniz ve başvurduğunuz branş birlikte belirleyicidir.
2. Sözleşmeli er adayı için gözlük numarası sınırı nedir?
Sözleşmeli er adayları için de Yönetmeliğin 23. maddesi hükümleri geçerlidir. Madde 7 (A) dilimi sınırları her iki gözde ayrı ayrı 7 diyoptri altı, toplamda 14 diyoptri altı olmakla birlikte 23. madde ek kısıtlar içermektedir.
3. Subay veya astsubay adayı için görme şartları nedir?
(2) Numaralı Subay ve Astsubay Adayları için EK-D'de Madde 7 karşısında (+) işareti mevcuttur; tashihli görme EK-A tablosunu karşılıyorsa kırılma kusuru tek başına engel oluşturmamaktadır. (1) Numaralı sütunda ise 71. madde hükümleri ek değerlendirme kriterleri getirmektedir.
4. LASIK/PRK/SMILE ameliyatı yaptırdım. Engel mi?
Danıştay İkinci Dairesi'nin 30.09.2025 tarih ve E.:2023/3381, K.:2025/4032 sayılı kararıyla Madde 6 (A) dilimi 4. fıkrasındaki keratorefraktif ameliyatı mutlak engel sayan ibare iptal edilmiştir. Ameliyat öncesi (A) diliminde iptal edilen fıkranın yerini alan durum değerlendirmesi, ameliyat sonrası mevcut görme keskinliğine göre yapılacaktır.
5. Renk körüyüm. Uzman erbaş olabilir miyim?
Hayır. Diskromatopsi Madde 8 (A) dilimi 1. fıkra kapsamındadır ve EK-D'de her üç statü sütununda da (–) işareti taşımaktadır. Görme tam olsa dahi tüm adaylar için engeldir. Öğrenci adayları için Yönetmeliğin 35. maddesi gereğince ayrıca mutlak engeldir.
6. Şaşılığım var. Askeri personel olabilir miyim?
Hayır. Şaşılık Madde 5 (A) dilimi 1. fıkra kapsamındadır ve EK-D'de her üç statü sütununda da (–) işareti taşımaktadır. Görme (A) düzeyinde korunsa, tablo hafif görünse dahi tüm adaylar için engeldir. 2024 düzenlemesiyle Özel Kuvvetler Tim Kadrolarına da engel oluşturmaktadır.
7. Hafif şaşılığım var, çift görmüyorum. Subay adayı olabilir miyim?
Hayır. Madde 5 (A) dilimi 1. fıkra EK-D'de (2) numaralı subay/astsubay sütunu dahil her üç sütunda da (–) işareti taşımaktadır. Tablo hafif görünse de engeldir.
8. Glokomum var ama ilaçla kontrol altında. Uzman erbaş olabilir miyim?
Hayır. Fonksiyon bozukluğu yapmamış glokom Madde 9 (A) dilimi 7. fıkra kapsamındadır ve EK-D'de her üç statü sütununda da (–) işareti taşımaktadır. Görme iyi olsa ve glokom ilaçla kontrol altında olsa dahi engeldir.
9. Retina dekolmanı ameliyatı geçirdim. Başvurabilir miyim?
Hayır. Tek gözde retina dekolmanı, ameliyat sonrası görme ≥ 0,2 olsa dahi Madde 9 (A) dilimi 5. fıkra kapsamındadır ve EK-D'de her üç statü sütununda da (–) işareti taşımaktadır. Ameliyat başarılı olsa dahi engeldir.
10. Katarakt ameliyatı geçirdim, göz içi lens takıldı. Engelim var mı?
Evet. Psödofaki Madde 6 (A) dilimi 2. fıkra kapsamındadır ve EK-D'de her üç statü sütununda da (–) işareti taşımaktadır. Görme (A) düzeyinde korunsa dahi engeldir.
11. Nistagmusum var. Askeri personel olabilir miyim?
Hayır. Görme (A) kadar olan nistagmus Madde 5 (A) dilimi 3. fıkra kapsamındadır ve EK-D'de her üç statü sütununda da (–) işareti taşımaktadır. Tüm adaylar için engeldir.
12. Gözyaşı kanalım tıkalı. Başvuru yapabilir miyim?
Hayır. Gözyaşı yolu fonksiyon bozukluğu Madde 4 (A) dilimi 1. fıkra kapsamındadır ve EK-D'de her üç statü sütununda da (–) işareti taşımaktadır. Tablo hafif de olsa engeldir.
13. Gözümde kornea yara izi var. Engel mi?
Evet. Korneal sikatris Madde 3 (A) dilimi 1. fıkra kapsamındadır ve EK-D'de her üç statü sütununda da (–) işareti taşımaktadır. Görme (A) düzeyinde korunsa dahi engeldir.
14. Göz kapağım hafifçe sarkıyor (pitozis), görmeyi etkilemiyor. Engel mi?
Evet. Santral görmeyi bozmayan pitozis Madde 2 (A) dilimi 2. fıkra kapsamındadır ve EK-D'de her üç statü sütununda da (–) işareti taşımaktadır. Görmeyi etkilemese dahi engeldir.
15. Görmeyi bozmayan kronik konjonktivitim var. Engel mi?
Hayır. Görmeyi bozmayan kronik konjonktivit ve blefarit Madde 2 (A) dilimi 1. fıkra kapsamındadır. Bu fıkra EK-D çizelgesinde hiç yer almamaktadır. EK-D'nin açıklama hükmü gereğince çizelgede yer almayan (A) dilimi fıkraları (+) kabul edildiğinden engel oluşturmamaktadır.
16. Maküler dejenerasyonum var, görme iyi. Başvurabilir miyim?
Hayır. Maküler dejenerasyon Madde 9 (A) dilimi 1. fıkra kapsamındadır ve EK-D'de her üç statü sütununda da (–) işareti taşımaktadır. Görme (A) düzeyinde korunsa dahi engeldir.
17. Retinit pigmentoza (gece körlüğü) tanısı var. Başvuru yapabilir miyim?
Hayır. Retinit pigmentoza Madde 9 (D) dilimi 8. fıkradan değerlendirilmektedir. (D) dilimi kesin engeldir. Başlangıçta görme iyi olsa dahi bu tablo engel oluşturmaktadır.
18. Gözüm çıkarılmış (enükleasyon). Adaylık mümkün mü?
Hayır. Bir gözün çıkarılmış olması Madde 9 (D) dilimi kapsamındadır. (D) dilimi her durumda kesin engel oluşturmaktadır.
19. Vitrektomi ameliyatı geçirdim. Uzman erbaş olabilir miyim?
Hayır. Tek gözde vitrektomi, görme (A) kadar olsa dahi Madde 6 (A) dilimi 3. fıkra kapsamındadır ve EK-D'de her üç statü sütununda da (–) işareti taşımaktadır. Engeldir.
20. EK-D'de yer almayan bir göz hastalığım var. Engel mi?
EK-D'nin açıklama hükmüne göre, Hastalıklar Listesi'nin (A) diliminde yer alıp bu çizelgede bulunmayan fıkralar (+) kabul edilmektedir; yani engel oluşturmamaktadır. Ancak göz maddelerinde (A) dilimindeki fıkraların büyük çoğunluğu zaten EK-D'de (–) işareti taşımaktadır. (B) ve (D) dilimleri her durumda engel oluşturmaktadır.
21. Göz nedeniyle elendim. İtiraz edebilir miyim?
Evet. EK-D çizelgesinin yanlış uygulanması, yetkisiz kurumda muayene yapılması ya da madde-dilim-fıkra kodlamasının hatalı yapılması gibi usul hataları itiraz ve dava konusu yapılabilmektedir. Madde 7 kapsamındaki sınır değerlerde refraksiyon ölçümünün farklı koşullarda farklı sonuç vermesi de itiraz gerekçesi olabilmektedir. Temin adayları için itiraz süresi tebliğden itibaren yalnızca üç iş günüdür.
22. Göz hastalığı nedeniyle verilen karara itiraz süresi ne kadardır?
Temin sürecindeki adaylar için tebliğden itibaren üç iş günü, görevdeki personel için ise otuz gündür.
23. Adaylığım sonlandırıldı. İdare mahkemesinde dava açabilir miyim?
Evet. Rapora dayanan idari işlem tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilmektedir. Mahkeme bağımsız bir sağlık kuruluşuna yeniden muayene için sevk yapabilmektedir.
24. Askere alındıktan sonra göz hastalığı ortaya çıktı; ne olur?
Görevde iken ortaya çıkan göz hastalıkları EK-Ç kapsamında değerlendirilmektedir. Tedavi aşamasında (C) dilimi uygulanır. Sonuca göre göreve devam, sınıf değişikliği veya ayrılma kararı verilebilir. Hastalığın görev kaynaklı olduğu belirlenirse vazife malullüğü hükümleri gündeme gelebilir.
25. Pilot olmak istiyorum. Görme şartları nelerdir?
Pilot adaylarında tashihsiz tam görme zorunludur. Kırılma kusurları (1) numaralı subay adayları sütunu üzerinden Yönetmeliğin 71. maddesi hükümleriyle değerlendirilmektedir. Şaşılık Madde 5 (A) diliminde (–) işareti taşıdığından engeldir. Diskromatopsi Madde 8 (A) diliminde (–) işareti taşıdığından engeldir. Lazer ameliyatı geçiren adayların değerlendirmesi 2025 Danıştay kararıyla değişmiş olmakla birlikte pilot adaylarına özgü ek kısıtlamalar ayrıca değerlendirilmelidir.
26. EK-C listesi ne sıklıkla güncelleniyor? Son değişiklikler nelerdir?
EK-C Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle değiştirilebilmektedir. Son dönemdeki iki önemli değişiklik: Ekim 2024 tarihli C.K. 9015 sayılı kararname (Özel Kuvvetler Tim kısıtlamaları) ve Danıştay İkinci Dairesi'nin 30.09.2025 tarih ve E.:2023/3381, K.:2025/4032 sayılı kararıyla Madde 6 (A) dilimi 4. fıkrasındaki keratorefraktif ameliyat engelinin iptali. Güncel değerlendirme için sorgulama aracımızı kullanabilirsiniz.
27. Görme alanım daralıyor ama görme keskinliğim iyi. Engel mi?
Görme (A) düzeyinde olsa bile görme alanı kaybı bir gözde 2/3 ve üzeri ya da her iki gözde ayrı ayrı 1/2 ve üzeri ise Madde 9 (B) dilimi 2. fıkra kapsamında engeldir. Bu eşiğin altında kalan görme alanı kaybı Madde 9 (A) dilimi 2. fıkraya girmekte; ancak bu fıkra EK-D'de (–) işareti taşıdığından yine engeldir.
28. Sağlık kurulundaki refraksiyon ölçümü farklı çıktı. Ne yapabilirim?
Özel bir göz kliniğinde tercihen sikloplejik damlalı refraksiyon ölçümü yaptırılması ve belgelenmesi önerilir. Bu belge itiraz veya dava sürecinde hukuki değerlendirmede kullanılabilmektedir. Madde 7 kapsamındaki sınır değerlerde bu yaklaşım özellikle anlamlı olabilmektedir.
29. Renk körlüğü testim yanlış uygulandı. Ne yapabilirim?
Diskromatopsi değerlendirmesinde Ishihara veya Farnsworth testleri kullanılmaktadır. Bu testlerin ışık koşulları ve test materyaline duyarlı olduğu bilinmektedir. Testin usule aykırı uygulandığı iddiasıyla itiraz sürecinde yeniden muayene talep edilebilir; idare mahkemesinde bağımsız kuruma sevk de istenebilmektedir.
30. Lazer ameliyatı nedeniyle daha önce reddedildim. Ne yapabilirim?
2025 Danıştay kararından önce verilen ret kararlarının bu karardan nasıl etkileneceği her vakanın tarihi, statüsü ve işlem türüne göre ayrıca değerlendirilmesi gereken hukuki bir konudur.
Hastalığınızın EK-D veya EK-Ç kapsamında madde, dilim, fıkra ve statü bazında nasıl değerlendirileceğini TSK Sağlık Yeteneği Sorgulama Aracımız'dan sorgulayabilirsiniz.
Bu paylaşım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her adayın durumu madde, dilim, fıkra ve statü bazında ayrıca değerlendirilmelidir.
